Recensies

Kenners beweren dat in de operettes van Millocker een schat aan mooie muziek is te ontdekken. Helaas hebben de meeste van de meer dan twintig operettes geen repertoire gehouden. Alleen Der Bettelstudent en Gasparone wor- en nog regelmatig uitgevoerd. Vooral DerBettelstudent heeft ervoor gezorgd dat Millockers naam naast die van Johann Straus en Franz von Suppé voort is blijven leven. In muzikaal opzicht is het niet moeilijk te begrijpen waarom dat zo is, Millocker schudt de ene melodie na de andere uit zijn mouw. Maar het libretto is een ander verhaal en je vraagt je af waarom deze operette tegenwoordig niet hetzelfde lot is beschoren als al die andere. De personages zijn voorspelbaar, de humor flauw en de verwikkelingen onwaarschijnlijk. Maar het zijn nu eenmaal de vaste ingrediënten zonder welke operette geen operette is. Animato zette dan ook een Bettelstudent op de planken die binnen deze conventies van de klassieke operette bleef. De imposante decors, de rijkelijk gekostumeerde aankleding, alles voldeed volledig aan het verwachtingspatroon. Daarnaast zorgden een jongleur, een kwakzalver, volkstypes en een muziekcorps live op het podium voor de coleur locale. In muzikaal opzicht was dit een uitvoering die er zijn mocht. In de eerste plaats was er het uitstekende eigen koor dat op volle sterkte ten tonele werd gevoerd en zorgde voor een solide invulling van een aantal niet onbelangrijke momenten zoals tijdens de markt, de trouwerij en het slot met de ontknoping. Tjalling Wijnstra dirigeerde de een levendige partituur en zorgde voor een goede balans tussen de orkestbak waar het Nieuw Philharmonisch Orkest in zat en het gebeuren op het podium wat een uitvoering met niveau opleverde.

Van de vrouwelijke cast zou ik zeggen dat ze net een haar beter was dan de mannelijke. Anette Cuperus als gravin Palmatica at Nowalska kon niet beter en Tetsje van der Kooi als Laura bewees haar kwaliteiten door de noten de hoogte in te slingeren met stembanden van elastiek (colloratuur tijdens de marktscene). Jannet Rienks (Bronislawa) viel naast haar vocale kwaliteiten op vanwege haar natuurlijke acteren. Een echte 'showsteler' was Cor Zijlstra die de rol van Ollendorf als acteur overigens beter invulde dan als zanger. Er bleven helaas nogal wat woorden onverstaanbaar achter zijn grote snor hangen. Ook Fokke Laverman als Symon slikte in het eerste bedrijf in een enkele aria nog wel eens een woord in, maar verder was hij samen met Peter Wolff als Jan een hecht duo. Met name schitterden de beide heren in hun duetten met de dames.

Concert: L.O.O.V. Animato met
'Der Bettelstudent' van Carl Millocker,
m.m.v. Nieuw Philharmonisch Orkest
Plaats: de Harmonie

LEEUWARDEN -De musical beleeft een hausse in Nederland, dus ligt het voor de hand dat allerlei amateurgezelschappen overstappen naar dit genre. Dat is geen eenvoudige klus, als men uit de wereld van de ope- rette komt. Animato maakte het zichzelf extra lastig door voor zijn musicaldebuut de keus te laten vallen op 'Showboat', een Amerikaanse klassieker van Jerome Kern en Oscar Hammerstein.

Maar met resultaat van alle inspanningen mag er zijn. Om met de uitschieters te beginnen: de decors met als handig middelpunt een forse trap, de uitgekiende belichting en de ruim twee honderd kleurrijke kostuums uit drie verschillende perioden die in eigen atelier

Plaats: Harmonie, Leeuwarden. Voorstelling: 'Showboat', musical van Jerome Kern (muziek) en Oscar Hammerstein (tekst). Uitvoering: Theaterkoor I.o.o.v. Animato en Nieuw Philharmonisch Orkest. Regie: Wiesje Jansma-De Vries. Decorontwerp: Sjoerd Kooiman. Choreografie: Raymond A. Guzman. Licht: Harry de Vries. Algehele leiding: Tjalling Wijnstra. Belangstelling: uitverkocht

werden vervaardigd, zijn zondermeer van een professioneel gehalte. Daardoor is 'Showboat' een lust voor het oog.Maar ook muzikaal valt er het nodige te genieten. Van de gastsolisten steelt Jannet Rienks de show. Als Magnolia, de dochter van de kapitein van de Cotton Blossom, blinkt ze uit in een swingende song als 'Can't help loving' that man' en weet zij te ontroeren in de wals 'After the ball'. In de beroemde duetten 'Make believe' en 'You are love' wordt ze bekwaam ondersteund door eigen kweek Sander Boonstra, wiens heldere tenor vooral tot zijn recht komt als hij volume kan brengen.

Yvonne Koopmans overtuigde gisteravond in haar solo 'Bill'. Gaste Charis de Bruin, studente aan de Hogeschool voor Kunsten in Zwolle, acteerde, danste en zong voortreffelijk, waarbij haar partner Hans van Dellen zeker niet uit de toon viel. De klassieker 'Old man river' is toebedeeld aan Sip van Gelder . Het timbre en tempo daarin lagen nogal hoog, als men het vergelijkt met de uitvoering van de befaamde Paul Robeson, maar muzikaal viel er weinig op aan te merken. Een musical is niet volledig zonder dansnummers. De acht Animato-vrouwen die dit onderdeel voor hun rekening nemen, verdienen een compliment. Choreograaf Guzman heeft de lat niet te hoog gelegd, maar vooral hun Afrikaans getinte dans mag er zijn.

Tjalling Wijnstra voerde orkest, solisten en koor behendig langs de meeste klippen van 'Showboat'. In de ouverture ging het even mis in de bak, maar toen zat de zaal toch nog gezellig te kletsen. Verder voelden de muzikanten zich hoorbaar thuis in de muziek van Kern, zeker in vlotte nummers als de charleston 'Goodbye my lady love'. De inzetten van het Animatokoor waren nog wel eens weifelend en voorzichtig, alsof men wachtte op iemand die binnen de club het voortouw nam. Iets meer durf en overtuiging zouden niet misstaan.

Ook qua acteren vraagt 'Showboat' nogal wat. Rassentegenstellingen, gokverslaving, een daardoor op de klippen lopend huwelijk, een vrouw die zelf een nieuwe carriere opbouwt, het waren voor 1927 gedurfde thema's die Hammerstein bij de kop pakte. De bijbehorende dramatiek en emoties kwamen bij de premiere helaas slechts sporadisch door .

Maar al met al scoort Animato een dikke voldoende met deze groots opgezette productie. Durf is beloond.

Kurt Weill stelt hoge eisen aan Animato

door Gerrit Stulp
Het theaterkoor Animato, opgericht in 1957, heeft een reputatie en niveau opgebouwd, die niet meer uit het culturele leven van Leeuwarden en de provincie Fryslan zijn weg te denken. Vooral in het laatste decennium heeft men steeds in samenwerking met het Noord Philharmonisch Orkest de grenzen verlegd. Sinds juni van het vorig jaar staat het uit ruim zestig leden tellende ensemble onder leiding van de nieuwe dirigent Johan Huitema.

Samen met regisseur en decorontwerper Dick van Ommen heeft men het aangedurfd een musical van Kurt Weill op de planken te zetten, zoals afgelopen vrijdag- en zaterdag-avond in De Harmonie in Leeuwarden. Zo'n onderneming is geen sinecure, want er komt ontzaggelijk veel aan te pas zoals zang, dans, choreografie en acteertalent.

De musical Lady in the Dark ging in 1940 in New York in premiere. Het libretto was van Ira Gerswin naar het boek van Moss Hart. De muziek van Weill stelt in de regel zeer hoge eisen aan de uitvoerenden. De Duitser Kurt Weill (1900-1950) werkte als componist en publicist in de jaren 1927-1930 nauw samen met Bertolt Brecht. Met zijn vrouw, actrice Lotte Lenya, vestigde hij zich in 1935 in de Verenigde Staten. In de keuze van zijn thema's en vormen voegde hij enige markante stijleigenschappen toe, zoals het gebruik van dansmuziek uit zijn tijd (shimmy, blues en tango) en vormen van oudere oorsprong (operaclichés, cafémuziek en kerkkoralen). Vals aandoende noten en bewust grove instrumentatie richtten de aandacht van het publiek op de vaak door de jaren heen achteloos geaccepteerde formules. Dit alles is duidelijk waarneembaar in The lady in the dark.

Liza Elliot (Anette Kuperus), hoofdredactrice van een modetijdschrift zoekt hulp bij psychiater Dr. Brooks (Hendrik Jan Haanstra). Zij wordt geplaagd door angstdromen en is daarom depressief en begrijpt niet waarom. De enige reden die ze kan bedenken is het feit dat haar uitgever en minnaar Kendall Nessbitt (Harry Wiersema) heeft aangekondigd dat hij wil scheiden van zijn vrouw om daarna met Liza te kunnen trouwen. Tot haar grote verbijstering is ze daar helemaal niet gelukkig mee. Daarbij komt nog de oprechte verliefdheid van de dandy filmster Randy Curtis (Sander Boonstra) op haar. Hij heeft haar nodig en dat ziet zij helemaal niet zitten. Tijdens de gesprekken met Dr. Brooks vertelt ze over haar dromen en voor het oog van het publiek worden deze dromen werkelijkheid.

Het werd een zeer boeiende uitvoering van deze musical met veel dans (Dance Explosion), zang (Animato, Fries Jeugd- en Kinderkoor en solisten) en mooie sprankelende muziek. Daarbij moet vermeld, dat het overigens uitstekend spelende orkest, niet zelden door de eentonige opzwepende directie van de dirigent kwam tot het van-dik-hout-zaagt-men-planken. Koor en solisten werden daardoor vaak overstemd en, ondanks de uitstekende in het Nederlands vertaalde tekst, onverstaanbaar. Dat is jammer!

Voorstelling: "The Lady in the dark" door Theaterkoor Animato.
Plaats: De Harmonie, Leeuwarden
Belangstelling: volle zaal

Enthousiasme en grote inzet bij Animato

Door JACK FRÖHLICH

Het theaterkoor Animato viert dit jaar zijn vijftigjarig bestaan en dan moet je als vereniging
eigenlijk wel groots uitpakken. Dat heeft Anima-to dan ook gedaan met de operette
Eine Nacht in Venedig van Johann Strauss Jr. waarvan de premières in 1883 in Berlijn
en natuurlijk ook Wenen plaatsvonden.

Animato is vijftig jaar geleden begonnen met het geven van concerten,
later werden het zangspelen met pianobegeleiding en vanaf 1972 werden er volledige operettes
en musicals uitgevoerd. Vooral de laatste jaren stond bij Animato de musical centraal.

In de jubileumvoorstelling werd er toch weer teruggegrepen naar de oude liefde:de operette.
Het was een operette met de bekende ingrediënten als liefdesaffaires, misverstanden,
standsverschillen enzovoort. Ook een operette waar je goed kunt uitpakken in kleurige
kostuums en decors.

En dat heeft Animato gedaan, het decor zag er voortreffelijk uit met prachtige beelden
van de Rialtobrug en de skyline van Venetië. Het was duidelijk te zien dat hier met grote inzet
en met veel fantasie aan gewerkt is. Animato is weliswaar een amateurvereniging,
maar een verniging met veel kwaliteit. Dat was vrijdagavond in De Harmonie in Leeuwarden
duidelijk te constateren met de fantastische prestatie die het koor leverde.
Naast zingen moet het koor kunnen dansen, acteren en figureren.
Animato mag trots zijn dat zij deze moeilijke combinatie van acteren en zingen met zoveel elan bracht.

Opvallend was de goede koorklank en de zuiverheid, zelfs de meerstemmigheid bleef
op de meeste plaatsen overeind. Natuurlijk waren er ook momenten van onzekerheid,
onzuivere inzetten, maar dat deed aan het geheel geen afbreuk.

Het Nieuw Philharmonisch Orkest, dat bestaat uit professionele musici,
had een groot aandeel in het geheel. Het orkest zorgde onder leiding van Johan Huitema
voor een voortreffelijke begeleiding. De regie van Dick van Ommen was eveneens zeer bepalend
voor de uitvoering. Er was steeds beweging op het toneel, ook wanneer de koorleden
als figuranten dienden. Sander Boonstra als Caramello, barbier van de hertog,
was als het ware de spil van het geheel. Hij liet nog wel even merken dat hij dit jaar de
finale had bereikt van het NCRV-programma Una Voce Particulare.
Hij speelde en zong uitstekend en bracht met zichtbaar enthousiasme een vertwijfelde,
maar ook komische Caramello op de planken. Jannet Rienks was zijn tegenspeelster,
het vissersmeisje Annina. Ze was gracieus, mooi en ondeugend.
Ook haar heldere sopraan maakte dat het een lust was om haar te horen zingen en te zien spelen.
Toch mogen de andere solisten niet worden vergeten.
Zij maakten met elkaar van Eine Nacht in Venedig een prachtig geheel.

Voorstelling: ‘Eine Nacht in Venedig’ door Animato
Plaats: De Harmonie, Leeuwarden
Belangstelling: 750 bezoekers

Plaats: De Harmonie, Leeuwarden.
Voorstelling: 'Eine Nacht In Venedig’, operette van Johann Strauss jr (muziek) en Friedrich Zell/Richard Genée (libretto).
Vertaling: Joop Fransen, Uitvoerenden: Solisten, Theaterkoor Animato, Nieuw Philharmonisch Orkest o.1.v. Johan Huitema.
Regie en decoront-werp: Dick van Ommen. Belangstelling: 750 mensen.

LEEUWARDEN -Na zich enkele keren op het musicalrepertoire te hebben gestort, is het Leeuwarder
theaterkoor Animato bij zijn vijftigjarig bestaan terugge- keerd naar zijn wortels: de operette.
Mooi in overeenstemming met de tijdgeest, want de operette is in Nederland aan een revival bezig,
zo lijkt het. Zie het succes dit seizoen van ‘La vie Parisienne’.

Animato ging op zeker en koos voor een klassieker, 'Eine Nacht in Venedig' van Johann Strauss jr.
Een operette die in 1883 onder ongelukkig gesternte van start ging.
De première vond niet in Wenen plaats, orndat Strauss’ vrouw Angelica toentertijd een
verhouding met de directeur van het Theater an der Wien.
Berlijn kreeg de eer, want daar was eerder ‘Die Flederlmaus’ een groot succes geweest.
‘Venedig’ werd een ramp, omdat het duo Zell/Genée een draak van een verhaal had afgeleverd.
Met als dieptepunt hun tekst op de fameuze Lagunenwalzer:
‘Bij nacht zijn alle katjes grauw, dan zingen ze zachtjes miauw’, waarbij het publiek begon te miauwen.

Na die tijd is er door diverse mensen gesleuteld aan het libretto, maar een wonder van vernuft
is het nog steeds niet. Het gaat allemaal om een hertog die voor een gemaskerd bal zijn oog heeft
laten vallen op de vrouw van een senator.

Maar deze Barbara heeft al een andere minnaar. Zij vraagt daarom het vissersmeisje Annina
haar plaats in te nemen, tot schrik van haar geliefde, Caramello, de kapper en duvelstoejager
van de hertog. Misverstanden alom zijn het gevolg maar aan het einde is bijna iedereen tevreden.

'Eine Nacht in Venedig' biedt Animato de kans eens flink uit te pakken. De plaats van handeling,
Venetië, met zijn gondels, maskers, het carnaval, vraagt daarom. Het oog komt dan ook niets te kort.
De vele tientallen in eigen beheer gemaakte kostuums zien er werkelijk prachtig uit.
Lof ook voor het voordoek, geïnspireerd op de schilderijen van Canaletto, en het decor met de Rialtobrug.

En wat het muzikale deel betreft, deze operette is een dankbaar stuk voor koor en solisten.
Met beroemde aria’s (zoals ‘Kom in mijn gondel’) en een niet aflatende stroom meeslepende
Strauss-melodieën die het Nieuw Philharmonisch Orkest overtuigend uit de bak liet opklinken.

Van de solisten steekt Sander Boonstra, onlangs nog in de finale van ‘Una voce particolare’,
er zowel zingend als acterend ver boven uit. Hij permitteert zich de juiste dosis komische
vrijheden in zijn rol. Jannet Rienks is een goede tweede als Annina.

Echt zwakke plekken zitten er overigens niet in deze productie.
Vorig seizoen vertilde Animato zich nog aan de psychologische musical ‘Lady in the dark’,
met deze kleurrijke en feestelijke avond in Venetië revancheert men zich volledig.
Alsof men met de operette weer helemaal op vertrouwd terrein is.

WlM VERVOORT
Leeuwarder Courant
10-03-07

Plaats: Leeuwarden, De Harmonie.
Gebeurtenis: Theaterkoor Animato met La belle Hélène van Jacques Offenbach
m.m.v. Janny Zomer, Pietrix Dijkstra, Sander Boonstra, Hans de Wolf,
het Nieuw Philharmonisch Orkest, Johan Huitema.

Dat zijn de voornaamste beweegredenen van de hoofdfiguren uit Offenbachs La belle Hélène.
Gisteren was deze opéra bouffe over een ontrouwe koningsvrouw en haar geliefde Paris te zien bij Theaterkoor Animato.

In het antieke Sparta en Naupla, moet het publiek ten tijde van de première zijn eigen stad Parijs hebben herkend,
met zijn machtige clerus en het strandbad Trouville. Maar vandaag de dag is die associatie er niet meer.
Vandaar dat veel regisseurs in dit soort maatschappijkritische werken een uitdaging zien om het te actualiseren.

Dick van Ommen dacht daar anders over. Hij bleef behoudend en kwam niet verder dan een paar anachronismen.
Maar goed, wat deze regisseur en decorontwerper op het toneel plaatste, stond als een huis. Een prachtig decor,
met zuiltjes en grote witte beelden: het was een perfecte speeltuin voor het enthousiaste Animato,
dat duidelijk geïnspireerd bleek door de spitsvondige muziek en nauwelijks hoefde te worden aangemoedigd vanuit de bak
waar het Nieuw Philharmonisch Orkest en dirigent Johan Huitema zitting hielden.

Een sterk pluspunt was de Nederlandse vertaling, die als gegoten zat en teksten opleverde als 'Scoobidoebidoe-tsja-tsja',
waarop Joan Kruk een leuke choreografie had bedacht.

Ster van de avond was de in Leeuwarden woonachtige Janny Zomer. Een zangeres en comédienne pur sang
die zoveel kleur bracht aan dat je zou wensen dat ze een tegenspeler had op hetzelfde niveau.
Haar overgave in de droomscène, de manier waarop ze haar man (een karakterrol gezongen door Jeroen Helder) koeioneerde.
En dan haar vorstelijke entree in de laatste akte, drankslobberend in een draagstoel.
Of haar daverende stem, haar timing. Alleen dat was een bezoek aan deze voorstelling al waard.

Ook Pietrix Dijkstra, als Orestes, de zoon van Agamemnon, kon in haar travestierol goed meekomen.
Hans de Wolf zette een schitterende karikatuur neer van een homopriester. En dan Sander Boonstra,
Zomers tegenspeler; hij ontpopte zich als een vocale waaghals. Te lichtgewicht voor de schone Hélène.
Wel goed uitgelicht door de knappe techniek, zodat ook zijn energieke aandeel goed de zaal inkwam.
Maar bovenal was er de optelsom van dit alles waarbij de Offenbach-pret royaal de zaal instroomde.
Dreigde er een ontsporing dan kwam er een vinger boven de orkestbak uit, die erger wist te voorkomen.
Johan Huitema ontging niets. Natuurlijk zijn er meer componisten en heeft Animato geen abonnement op Offenbach.
Maar ik hoop dat het theaterkoor de smaak te pakken heeft en meer van deze componist op het programma zet.
Het publiek reageerde allesbehalve koeltjes. Dat zal dan ook weer van de partij zijn.

Twee keer een zo goed als uitverkochte grote zaal van de Leeuwarder Harmonie trok Theaterkoor Animato afgelopen weekeinde. Op het programma stond De Mikado, een light opera van het o zo Engelse duo William Gilbert en Arthur Sullivan. Spannend of zoiets Brits het houdt in een Nederlandse vertaling.

Dat deed het. De vertaling van Gerard Knoppers was spits en onderhoudend en het origineel klonk er goed in door. En het moet gezegd, het is erg aangenaam om een theaterstuk rustig te kunnen volgen zonder steeds boventitels te hoeven lezen. Overigens deed de eerste koorinzet nog vrezen dat er geen touw aan vast te knopen zou zijn. Er was nauwelijks een woord van te verstaan. Ook later was dat nog wel eens een paar keer het geval, ook bij een enkele solist. Maar dat waren uitzonderingen in een over de hele linie duidelijke voordracht.

Overigens doet scenarioschrijver Gilbert in zijn opera’s meestal behoorlijk zijn best er voor te zorgen dat er aan het stuk nauwelijks een touw vast te knopen is. De Mikado gaat over Nanki-Poo, de zoon van de Mikado, die moet trouwen met Katisha maar verliefd is op Yum-Yum die moet trouwen met Ko-Ko die als opperbeul een slachtoffer nodig heeft en daarvoor Nanki-Poo uitkiest, die dan wel eist eerst met Yum-Yum te mogen trouwen, maar die trouwerij kan niet doorgaan en dan toch weer wel, evenals de onthoofding eerst wel, later niet, dan toch weer wel (zogenaamd) maar in werkelijkheid gaat die niet door - u snapt het ongetwijfeld nog.

De lyrische aria’s en de vrolijke koordansjes werden door het koor, prima ondersteund door het Nieuw Philharmonisch Orkest, negen vocale solisten en zes dansers van het Friesland College, met overtuiging uitgevoerd. Natuurlijk was de ene solist de andere niet. Voor mij sprong Sander Boonstra als Nanki-Poo er zonder meer uit, zowel als theaterpersoonlijkheid als vanwege zijn prachtige warme en heldere tenor. Martin Brand als Ko-Ko was ook zeer overtuigend en aanwezig, maar wel erg nadrukkelijk en ietwat overdreven. Ook Jannet Rienks als Yum-Yum boeide muzikaal volkomen.

De regie was eenvoudig, evenals het fraaie decor, dat met bescheiden en sobere middelen varieerde. De dames deden weinig meer dan heen en weer trippelen en wapperen met waaiers, en de mannen stonden er vooral bij. Tezamen met de rijkelijk belegen grappen was de inhoud zelf niet iets dat je echt mee naar huis nam. Maar dat is de bedoeling van Gilbert, Sullivan en Animato vast ook niet geweest. Dat je de wijsjes nog geregeld naneuriede was een beter signaal dat het een geslaagde avond was.